แชร์

Endometriosis: โรคที่ใช้เวลา 8 ปีกว่าจะวินิจฉัย เพราะอะไร และทางออกคืออะไร?

อัพเดทล่าสุด: 16 มี.ค. 2026
61 ผู้เข้าชม

Endometriosis: เมื่อร่างกายทำร้ายตัวเอง และระบบการแพทย์ทำให้ผู้ป่วยต้องรอนาน

ข้อเท็จจริงที่น่าตกใจ:
• พบใน 10-15% ของผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ (190 ล้านคนทั่วโลก)
• ใช้เวลาเฉลี่ย 6.7-8 ปีในการวินิจฉัย (ในยุโรปและสหรัฐ)
• ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตัวเลขอาจสูงกว่านี้
• 30-50% ของผู้หญิงที่มีบุตรยากมีสาเหตุจาก Endometriosis

Pathophysiology: ทฤษฎีที่แข็งแกร่งที่สุดในปัจจุบัน

Retrograde menstruation theory (Sampson, 1927):
เลือดประจำเดือนไหลกลับผ่านท่อนำไข่เข้าช่องท้อง นำ Endometrial cells ไปด้วย → Implant บนอวัยวะในช่องท้อง (รังไข่, Peritoneum, Ovary, Bowel, Bladder)
แต่ 90% ของผู้หญิงมี Retrograde menstruation — ทำไมแค่ 10% เป็น Endometriosis?
คำตอบ: Immune dysfunction ในผู้ป่วย Endometriosis
ในคนปกติ: NK cells และ Macrophages ในช่องท้องจะกำจัด Ectopic endometrial cells
ใน Endometriosis: Peritoneal NK cells ทำงานบกพร่อง, Macrophages เพิ่ม Inflammatory cytokines (IL-1β, IL-6, TNF-α, VEGF) แทนที่จะกำจัดเซลล์ → Lesions grow และ Angiogenesis

Estrogen dependency:
Ectopic endometrial tissue มี Aromatase สูงกว่าปกติ → ผลิต Local estrogen → กระตุ้น Cell proliferation และ Inflammation → Lesions โต

COX-2 overexpression:
→ Prostaglandin E2 สูง → Vasodilation + Pain sensitization + Estrogen synthesis → วนเวียน

ทำไมวินิจฉัยช้า?
1. "Pain normalization": แพทย์และผู้ป่วยมักคิดว่าปวดประจำเดือนหนักเป็นเรื่องปกติ แต่ความเจ็บปวดรุนแรงที่ต้องกินยาแก้ปวดมากกว่า 2 เม็ด หยุดทำกิจกรรม หรือหยุดงาน = ไม่ปกติค่ะ

2. Goldstandard คือ Laparoscopy: ไม่สามารถวินิจฉัยได้จาก Ultrasound เพียงอย่างเดียว (Sensitivity ต่ำสำหรับ Peritoneal lesions) MRI มีประโยชน์มากกว่า Ultrasound แต่ยังไม่ใช่ Gold standard

3. Deep Infiltrating Endometriosis (DIE): Lesions อยู่ลึก >5mm ใต้ Peritoneum อาจรุกเข้า Bladder, Ureter, Bowel → ต้องการ Specialist Surgeon

สัญญาณที่แพทย์ใช้คาดการณ์ก่อน Laparoscopy:
Dysmenorrhea รุนแรง (VAS ≥7/10) + Dyspareunia (เจ็บระหว่าง sex) + Dyschezia (ปวดขณะอุจจาระช่วง Menses) = Highly predictive ของ Endometriosis

การรักษา:
Hormonal suppression: COC, LNG-IUD (Mirena), GnRH agonists → ลดอาการ ไม่ขจัด Disease
Laparoscopic excision (ไม่ใช่แค่ Ablation): Standard of care ในศูนย์เชี่ยวชาญ
NSAIDs: COX-2 inhibitor ลด Prostaglandin pathway ตรงจุดกว่า Paracetamol
Dienogest: Progestin ที่มี Evidence แข็งแกร่งสุดสำหรับ Endometriosis


บทความที่เกี่ยวข้อง
โรค : อีสุกอีใส
อีสุกอีใส (เรียกอีกอย่างว่า varicella) เป็นไวรัสที่ติดต่อได้ง่าย โรคที่ส่งผลต่อผิวหนังและเยื่อบุผิวหนัง กรณีส่วนใหญ่เกิดขึ้นในคนอายุน้อย ๆ โดยมากมักเป็นเด็กอายุ 2 ถึง 8 ปี หากเกิดในผู้ใหญ่อาการเจ็บป่วยจะรุนแรงกว่าและกินเวลานาน คนจะสร้างภูมิคุ้มกันหรือความต้านทานต่อโรคอีสุกอีใสเมื่อติดเชื้อครั้งแรก บางคนพัฒนากลายเป็นโรคงูสวัด เมื่อภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง การฉีดวัคซีน varicella-zoster สามารถป้องกันอีสุกอีใสและงูสวัดได้
โรค : คอเคล็ดการจัดการกับโรคคอเคล็ด
การจัดการกับโรคคอเคล็ด คอนั้นประกอบไปด้วยกระดูกสันหลัง, ไขสันหลัง (ส่วนต่อของระบบประสาทส่วนกลางจากสมอง), หมอนรองกระดูกสันหลัง, และเนื้อเยื่อต่าง ๆ เช่นกล้ามเนื้อ, เส้นเอ็น หรือเอ็นยึด กระดูกสันหลังช่วยป้องกันไขสันหลัง หมอนรองกระดูกสันหลังช่วยดูดซับแรงกระแทกเหมือนเป็นเบาะรองกระดูกและให้สารอาหารแก่ข้อ สิ่งนี้ช่วยให้เราก้มศีรษะและลำคอได้ คอเคล็ด คือ การยืดตัวหรือฉีกขาดของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น เส้นเอ็นเป็นมัดของเนื้อเยื่อที่ยึดกล้ามเนื้อและกระดูกไว้ด้วยกัน คอเคล็ดคืออาการบาดเจ็บที่พบได้ทั่วไปโดยเฉพาะอย่างยิ่งในขณะเล่นกีฬาหรือการสะบัดศีรษะหน้าหลังอย่างรวดเร็ว(วิพแลช)
โรค : ปลายประสาทอักเสบ
ปลายประสาทอักเสบเป็นเส้นประสาทที่หนาขึ้นซึ่งอยู่ระหว่างนิ้วเท้า ส่วนใหญ่มักจะส่งผลต่อเส้นประสาทระหว่างกระดูกของนิ้วเท้าที่สามและสี่ของเท้า นอกจากนี้ยังสามารถส่งผลกระทบต่อเส้นประสาทระหว่างนิ้วเท้าที่สองและสาม อาการนี้เกิดขึ้นบ่อยขึ้นในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย
icon-messenger
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) และ นโยบายคุกกี้