โรค : ตับอ่อนอักเสบ
อัพเดทล่าสุด: 26 ก.พ. 2025
571 ผู้เข้าชม

ตับอ่อนอักเสบ
เป็นอวัยวะที่ล้อมรอบด้วยกระเพาะ ลำไส้ และอวัยวะส่วนอื่น ผลิตน้ำย่อยและฮอร์โมนอินซูลิน เอนไซม์เหล่านี้จะถูกส่งไปที่ลำไส้ การอักเสบและบวมของตับอ่อนมีผลต่อการย่อยอาหาร และหากอาการเป็นทันทีร่วมกับภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
สาเหตุ
ส่วนมากเกิดจากยนิ่วและแอลกอฮอล์ ส่วนอื่น ๆ เช่น ยา การผ่าตัดช่องท้อง ตับอ่อนหรือลำไส้ผิดปกติ การอุดตันเนื่องจากแผลเป็นบนตับอ่อน มะเร็ง และการติดเชื้อของตับอ่อน
อาการ
เกิดอาการปวดบริเวณท้องบนขวามีอาการปวดภายใน 1-2 วัน บ่อยที่มีอาการรุนแรง อาการอาจปวดร้าวไปหลังหรือหน้าอกได้ อาการเป็นขึ้นมาทันที ปวดท้องมากขึ้นเมื่อกินอาหาร อาจมีคลื่นไส้อาเจียน มีไข้ได้
การวินิจฉัย
จาการซักประวัติตรวจร่างกาย ร่วมกับการตรวจปัสสาวะ เลือด และ CTหรือ อัลตราซาวด์ท้อง การตรวจเลือดเพื่อเช็คระดับamylase หรือ lipase เอนไซม์ที่สร้างจากตับอ่อน จะมีค่าสูงขึ้นเมื่อตับอ่อนติเชื้อ แคลเซียม โปรแทสเซียม โซเดียมไบคอร์บอเนต อาจมีค่าที่เปลี่ยนแปลงได้ น้ำตาลและไขมันในเลือดสามารถเพิ่มสูงขึ้นได้ หลังที่รักษาแล้ว ค่าต่าง ๆ จะกลับมาเป็นปกติ
การรักษา
รักษาในโรงพยาบาล ให้น้ำเกลือ ให้เกลือแร่ทดแทนเช่น โพแทสเซียม แคลเซียม หากควบคุมการอาเจียนไม่ได้ อาจต้องใส่ท่อในหลอดอาหารเพื่อระบายน้ำและอากาศออก ผู้ป่วยตับอ่อนอักเสบ ไม่สามารถกินอาหารได้ 3-4วัน ต้องให้น้ำเกลือและยาลดปวด ในผู้ที่อาการรุนแรง จำเป็นต้องให้สารอาหารผ่านหลอดเลือดเป็นระยะเวลาหนึ่ง การผ่าตัดจำเป็นต้องทำหากมีการติดเชื้อ ถุงน้ำ และเลือดออก หากสาเหตุเกิดจากนิ่วในถุงน้ำดีก็ผ่าตัดยกถุงน้ำดีออก หลังอาการตับอ่อนอักเสบรุนแรงเบาลง
ควรไม่ควร
ควรทราบว่าตับอ่อนอักเสบมีผลถึงชีวิตได้และเป็นภาวะเร่งด่วน
ควรรีบพบแพทย์หากมีอาการปวดท้อง อาเจียนเป็นเลือด ประวัติแอลกอฮอล์ ตัวเหลือง ตาเหลือง ปวดเกร็ง
กล้ามเนื้อ
คำเตือน
!!! ห้ามดื่มแอลกอฮอล์
เป็นอวัยวะที่ล้อมรอบด้วยกระเพาะ ลำไส้ และอวัยวะส่วนอื่น ผลิตน้ำย่อยและฮอร์โมนอินซูลิน เอนไซม์เหล่านี้จะถูกส่งไปที่ลำไส้ การอักเสบและบวมของตับอ่อนมีผลต่อการย่อยอาหาร และหากอาการเป็นทันทีร่วมกับภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
สาเหตุ
ส่วนมากเกิดจากยนิ่วและแอลกอฮอล์ ส่วนอื่น ๆ เช่น ยา การผ่าตัดช่องท้อง ตับอ่อนหรือลำไส้ผิดปกติ การอุดตันเนื่องจากแผลเป็นบนตับอ่อน มะเร็ง และการติดเชื้อของตับอ่อน
อาการ
เกิดอาการปวดบริเวณท้องบนขวามีอาการปวดภายใน 1-2 วัน บ่อยที่มีอาการรุนแรง อาการอาจปวดร้าวไปหลังหรือหน้าอกได้ อาการเป็นขึ้นมาทันที ปวดท้องมากขึ้นเมื่อกินอาหาร อาจมีคลื่นไส้อาเจียน มีไข้ได้
การวินิจฉัย
จาการซักประวัติตรวจร่างกาย ร่วมกับการตรวจปัสสาวะ เลือด และ CTหรือ อัลตราซาวด์ท้อง การตรวจเลือดเพื่อเช็คระดับamylase หรือ lipase เอนไซม์ที่สร้างจากตับอ่อน จะมีค่าสูงขึ้นเมื่อตับอ่อนติเชื้อ แคลเซียม โปรแทสเซียม โซเดียมไบคอร์บอเนต อาจมีค่าที่เปลี่ยนแปลงได้ น้ำตาลและไขมันในเลือดสามารถเพิ่มสูงขึ้นได้ หลังที่รักษาแล้ว ค่าต่าง ๆ จะกลับมาเป็นปกติ
การรักษา
รักษาในโรงพยาบาล ให้น้ำเกลือ ให้เกลือแร่ทดแทนเช่น โพแทสเซียม แคลเซียม หากควบคุมการอาเจียนไม่ได้ อาจต้องใส่ท่อในหลอดอาหารเพื่อระบายน้ำและอากาศออก ผู้ป่วยตับอ่อนอักเสบ ไม่สามารถกินอาหารได้ 3-4วัน ต้องให้น้ำเกลือและยาลดปวด ในผู้ที่อาการรุนแรง จำเป็นต้องให้สารอาหารผ่านหลอดเลือดเป็นระยะเวลาหนึ่ง การผ่าตัดจำเป็นต้องทำหากมีการติดเชื้อ ถุงน้ำ และเลือดออก หากสาเหตุเกิดจากนิ่วในถุงน้ำดีก็ผ่าตัดยกถุงน้ำดีออก หลังอาการตับอ่อนอักเสบรุนแรงเบาลง
ควรไม่ควร
ควรทราบว่าตับอ่อนอักเสบมีผลถึงชีวิตได้และเป็นภาวะเร่งด่วน
ควรรีบพบแพทย์หากมีอาการปวดท้อง อาเจียนเป็นเลือด ประวัติแอลกอฮอล์ ตัวเหลือง ตาเหลือง ปวดเกร็ง
กล้ามเนื้อ
คำเตือน
!!! ห้ามดื่มแอลกอฮอล์
บทความที่เกี่ยวข้อง
เป็นมะเร็งชนิดหนึ่งที่เกิดขึ้นที่ต่อมน้ำเหลือง ต่อมน้ำเหลืองทำหน้าที่ป้องกันร่างกายจากการติดเชื้อ นอกจากนี้ยังมีเม็ดเลือดขาว ม้ามอีกด้วย ประมาน 80%สามารถรักษาหายได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ
รวมทุกเรื่องที่ต้องรู้เกี่ยวกับยาคุมกำเนิด 5 วิธียอดนิยม ไม่ว่าจะเป็นยาคุมรายเดือน (combined pill), ยาฝังคุมกำเนิด (implant), ยาฉีดคุมกำเนิด (injection), ห่วงคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมน (hormonal IUD) และห่วงทองแดง (copper IUD) เจาะลึกกลไกการออกฤทธิ์ (mechanism) ว่ายาคุมแต่ละชนิดป้องกันการตั้งครรภ์ได้อย่างไร, เปรียบเทียบประสิทธิภาพ (efficacy) จากตัวเลขทางการแพทย์, ผลต่อระดับฮอร์โมนในร่างกายโดยเฉพาะ estrogen และ progesterone ที่ส่งผลต่อสุขภาพโดยรวม และข้อควรพิจารณาในการเลือกวิธีคุมกำเนิดที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล พร้อมคำแนะนำจากแพทย์เพื่อการตัดสินใจที่ถูกต้อง
อาหารเป็นพิษจากแบคทีเรียเป็นโรคที่พบบ่อยซึ่งเป็นผลมาจากการรับประทานอาหารที่ปนเปื้อน


