หญิงกระดูกเสื่อม นอนนิ่งมา 1 ปี สาเหตุที่ทําให้ muscle ฝ่อ.. และทํางานอ่อนแรงคือข้อใด?
หญิงอายุ 80 ปี กระดูกเสื่อม นอนนิ่งมา 1 ปี สาเหตุที่ ทําให้ muscle ฝ่อ และทํางานอ่อนแรงคือข้อใด?
A. Slow red fiber กระตุ้นมากขึ้น
B. Fast white fiber กระตุ้นมากขึ้น
C. Fast white fiber กระตุ้นน้อยลง
D. Muscle สร้างพลังงานน้อยลง
E. Fibrosis
คำตอบที่ถูกต้องคือ C. Fast white fiber กระตุ้นน้อยลง
เหตุผลโดยละเอียด
ภาวะที่ผู้สูงอายุ นอนนิ่งเป็นเวลานาน (1 ปี) จากการที่เป็นโรคกระดูกเสื่อมหรือภาวะอื่นๆ จะทำให้เกิด ภาวะกล้ามเนื้อลีบและอ่อนแรงจากไม่ได้ใช้งาน (Disuse Atrophy) สาเหตุหลักเกิดจาก การลดลงของสัญญาณประสาทที่กระตุ้นกล้ามเนื้อ (Decreased Neural Activation)
กล้ามเนื้อของมนุษย์มีเส้นใยกล้ามเนื้อหลัก 2 ประเภทที่มีคุณสมบัติต่างกัน:
Type I Fibers (Slow-twitch, Red Fibers): ต้านทานความล้าได้ดี ใช้ในการออกแรงเบาๆ เป็นเวลานาน เช่น การทรงท่า การเดินช้าๆ ขึ้นกับออกซิเจน (Aerobic)
Type II Fibers (Fast-twitch, White Fibers): ให้แรงสูงและเร็ว แต่ล้าได้ง่าย ใช้ในการเคลื่อนไหวเร็วๆ และออกแรงมาก เช่น การวิ่งเร็ว การยกของหนัก
เมื่อร่างกายไม่ได้ใช้งานเป็นเวลานาน (เช่น การนอนนิ่ง) กล้ามเนื้อที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดคือ กล้ามเนื้อ Type II Fibers (Fast White Fiber) เพราะมันถูกออกแบบมาเพื่อการเคลื่อนไหวที่ต้องใช้พลังและความเร็วซึ่งหายไปในช่วงนอนนิ่ง การที่ Fast White Fiber ถูกกระตุ้นน้อยลง (หรือไม่ถูกกระตุ้นเลย) ทำให้เกิดการสลายตัวของโปรตีนในกล้ามเนื้อ (proteolysis) และเนื้อเยื่อฝ่อลีบลง ส่งผลให้ กล้ามเนื้ออ่อนแรงและลีบ (atrophy and weakness)
อธิบายแต่ละตัวเลือก:
A. Slow red fiber กระตุ้นมากขึ้น
ไม่ถูกต้อง: ภาวะนอนนิ่งไม่ได้ทำให้ Slow red fiber ถูกกระตุ้นมากขึ้น ในทางตรงกันข้าม การไม่ได้ใช้งานส่งผลต่อกล้ามเนื้อทุกชนิด แต่ Fast fiber ลีบเร็วกว่า
B. Fast white fiber กระตุ้นมากขึ้น
ไม่ถูกต้อง: การนอนนิ่งทำให้ Fast white fiber ไม่ถูกใช้งานและไม่ถูกกระตุ้น ไม่ใช่ถูกกระตุ้นมากขึ้น
C. Fast white fiber กระตุ้นน้อยลง
ถูกต้อง: เป็นกลไกหลักของภาวะกล้ามเนื้อลีบจากไม่ได้ใช้งาน (Disuse Atrophy) การที่ Fast white fiber ไม่ได้รับสัญญาณประสาทกระตุ้น (หรือถูกกระตุ้นน้อยลงมาก) ทำให้เกิดการสลายโปรตีนและกล้ามเนื้อฝ่อลีบ
D. Muscle สร้างพลังงานน้อยลง
ไม่ถูกต้อง: แม้ว่าการสร้างพลังงานอาจลดลงเนื่องจากไมโตคอนเดรียลดจำนวนลง แต่เป็นผลที่ตามมา ไม่ใช่ สาเหตุหลัก ที่ทำให้กล้ามเนื้อฝ่อและอ่อนแรงในระยะยาว สาเหตุหลักคือการขาดการกระตุ้นจากระบบประสาท
E. Fibrosis
ไม่ถูกต้อง: Fibrosis (การเกิดพังผืด) เป็นการสะสมของคอลลาเจนในเนื้อเยื่อ มักพบในภาวะที่กล้ามเนื้อถูกทำลายซ้ำแล้วซ้ำเล่า (เช่น Duchenne muscular dystrophy) หรือมีการอักเสบเรื้อรัง ไม่ใช่ ลักษณะเด่นของภาวะกล้ามเนื้อลีบจากการนอนนิ่ง (Disuse Atrophy)
สรุป: สาเหตุหลักของกล้ามเนื้อฝ่อและอ่อนแรงจากการนอนนิ่งเป็นเวลานาน (Disuse Atrophy) คือ การที่ Fast White Fiber (Type II muscle fibers) ไม่ได้ถูกกระตุ้นหรือถูกกระตุ้นน้อยลง เนื่องจากการขาดการใช้กล้ามเนื้อและการส่งสัญญาณประสาทที่ลดลง
