PCOS: โรคที่พบบ่อยที่สุดในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ — แต่ถูกวินิจฉัยผิดมากที่สุดด้วย
อัพเดทล่าสุด: 11 มี.ค. 2026
212 ผู้เข้าชม
Slide 1: PCOS คืออะไรจริงๆ?
PCOS ไม่ใช่แค่ "มีถุงน้ำที่รังไข่" แต่คือ Endocrine disorder ที่ส่งผลต่อทั้งร่างกาย Rotterdam Criteria ต้องมี 2 ใน 3: Oligo-anovulation / Hyperandrogenism / Polycystic ovaries on ultrasound
Slide 2: ทำไม PCOS ถึงถูกวินิจฉัยช้า?
เฉลี่ย 2.5 ปีกว่าจะได้รับการวินิจฉัย สาเหตุ: 1) อาการหลากหลายมาก 2) แพทย์มักดูแค่ประจำเดือน 3) ผู้หญิงรู้สึกว่า "ปวดหนักเป็นเรื่องปกติ" 4) Lean PCOS (ผอมแต่เป็น PCOS) มักถูกมองข้าม
Slide 3: Hyperandrogenism ทำอะไรกับร่างกาย
Testosterone สูง → เซลล์ผิวหนัง: สิว ขนดก (Hirsutism) / เส้นผม: DHT จับ Hair follicle → ผมร่วงแบบ Androgenic alopecia / รังไข่: Follicle maturation หยุดชะงัก → Anovulation
Slide 4: Insulin Resistance ใน PCOS — ตัวการหลักที่คนมักไม่รู้
70% ของ PCOS มี Insulin Resistance แม้น้ำหนักปกติ Insulin สูง → กระตุ้น Ovarian Theca cells ผลิต Androgen มากขึ้น → Androgen สูง → ยับยั้ง Follicle maturation → Anovulation วนเวียน Insulin Resistance เป็นทั้งสาเหตุและผลของ PCOS
Slide 5: Lean PCOS — คนผอมก็เป็นได้
20-30% ของ PCOS มี BMI ปกติ (Lean PCOS) มักวินิจฉัยยากกว่าเพราะ: ไม่มีอาการอ้วน / Insulin Resistance อาจ Mild มากจนตรวจ Fasting glucose ปกติ ต้องตรวจ HOMA-IR หรือ 2-hour OGTT
Slide 6: การตรวจที่ถูกต้องสำหรับ PCOS
ฮอร์โมน: Total Testosterone, Free Testosterone (SHBG), LH/FSH ratio (>2:1 ชี้นำ), AMH (มักสูงใน PCOS), DHEA-S / Metabolic: Fasting insulin, HOMA-IR, 2-hr OGTT, Lipid profile / Imaging: Transvaginal Ultrasound (TVUS) นับ Antral follicle count >20 follicles
Slide 7: PCOS กับความเสี่ยงระยะยาวที่ต้องรู้
Endometrial cancer: เพิ่มขึ้น 2-6 เท่า (Chronic unopposed Estrogen ใน Anovulation) / Type 2 Diabetes: 7 เท่าภายใน 30 ปี / Cardiovascular disease: เพิ่มขึ้นจาก Dyslipidemia, Hypertension / OSA: พบสูงกว่าคนปกติ 30 เท่า!
Slide 8: การรักษา — ไม่มี One-size-fits-all
Lifestyle: ลดน้ำหนักแค่ 5-10% ช่วยฟื้นฟู Ovulation ได้ 55-100% / ยา: Metformin (Insulin Sensitizer), Inositol (Myo-Inositol + D-chiro), ยาคุม (ควบคุม Androgen), Clomiphene (ถ้าต้องการมีบุตร) / Supplement: Inositol 4g/day มีงานวิจัยสนับสนุนชัดเจน
Slide 9: PCOS กับสุขภาพจิต
Anxiety พบ 34% / Depression 28% / Eating disorders สูงกว่าคนทั่วไป 4 เท่า เชื่อมโยงกับ: Hyperandrogenism กระทบ Serotonin synthesis, ความไม่แน่ใจด้านร่างกาย, ความเครียดเรื่องการเจริญพันธุ์
Slide 10: ถ้าสงสัยว่าตัวเองเป็น PCOS
อย่ารอให้อาการชัดค่ะ ตรวจได้เสมอ PCOS รักษาไม่หายขาด แต่จัดการได้ดีมากและป้องกันความเสี่ยงระยะยาวได้
PCOS ไม่ใช่แค่ "มีถุงน้ำที่รังไข่" แต่คือ Endocrine disorder ที่ส่งผลต่อทั้งร่างกาย Rotterdam Criteria ต้องมี 2 ใน 3: Oligo-anovulation / Hyperandrogenism / Polycystic ovaries on ultrasound
Slide 2: ทำไม PCOS ถึงถูกวินิจฉัยช้า?
เฉลี่ย 2.5 ปีกว่าจะได้รับการวินิจฉัย สาเหตุ: 1) อาการหลากหลายมาก 2) แพทย์มักดูแค่ประจำเดือน 3) ผู้หญิงรู้สึกว่า "ปวดหนักเป็นเรื่องปกติ" 4) Lean PCOS (ผอมแต่เป็น PCOS) มักถูกมองข้าม
Slide 3: Hyperandrogenism ทำอะไรกับร่างกาย
Testosterone สูง → เซลล์ผิวหนัง: สิว ขนดก (Hirsutism) / เส้นผม: DHT จับ Hair follicle → ผมร่วงแบบ Androgenic alopecia / รังไข่: Follicle maturation หยุดชะงัก → Anovulation
Slide 4: Insulin Resistance ใน PCOS — ตัวการหลักที่คนมักไม่รู้
70% ของ PCOS มี Insulin Resistance แม้น้ำหนักปกติ Insulin สูง → กระตุ้น Ovarian Theca cells ผลิต Androgen มากขึ้น → Androgen สูง → ยับยั้ง Follicle maturation → Anovulation วนเวียน Insulin Resistance เป็นทั้งสาเหตุและผลของ PCOS
Slide 5: Lean PCOS — คนผอมก็เป็นได้
20-30% ของ PCOS มี BMI ปกติ (Lean PCOS) มักวินิจฉัยยากกว่าเพราะ: ไม่มีอาการอ้วน / Insulin Resistance อาจ Mild มากจนตรวจ Fasting glucose ปกติ ต้องตรวจ HOMA-IR หรือ 2-hour OGTT
Slide 6: การตรวจที่ถูกต้องสำหรับ PCOS
ฮอร์โมน: Total Testosterone, Free Testosterone (SHBG), LH/FSH ratio (>2:1 ชี้นำ), AMH (มักสูงใน PCOS), DHEA-S / Metabolic: Fasting insulin, HOMA-IR, 2-hr OGTT, Lipid profile / Imaging: Transvaginal Ultrasound (TVUS) นับ Antral follicle count >20 follicles
Slide 7: PCOS กับความเสี่ยงระยะยาวที่ต้องรู้
Endometrial cancer: เพิ่มขึ้น 2-6 เท่า (Chronic unopposed Estrogen ใน Anovulation) / Type 2 Diabetes: 7 เท่าภายใน 30 ปี / Cardiovascular disease: เพิ่มขึ้นจาก Dyslipidemia, Hypertension / OSA: พบสูงกว่าคนปกติ 30 เท่า!
Slide 8: การรักษา — ไม่มี One-size-fits-all
Lifestyle: ลดน้ำหนักแค่ 5-10% ช่วยฟื้นฟู Ovulation ได้ 55-100% / ยา: Metformin (Insulin Sensitizer), Inositol (Myo-Inositol + D-chiro), ยาคุม (ควบคุม Androgen), Clomiphene (ถ้าต้องการมีบุตร) / Supplement: Inositol 4g/day มีงานวิจัยสนับสนุนชัดเจน
Slide 9: PCOS กับสุขภาพจิต
Anxiety พบ 34% / Depression 28% / Eating disorders สูงกว่าคนทั่วไป 4 เท่า เชื่อมโยงกับ: Hyperandrogenism กระทบ Serotonin synthesis, ความไม่แน่ใจด้านร่างกาย, ความเครียดเรื่องการเจริญพันธุ์
Slide 10: ถ้าสงสัยว่าตัวเองเป็น PCOS
อย่ารอให้อาการชัดค่ะ ตรวจได้เสมอ PCOS รักษาไม่หายขาด แต่จัดการได้ดีมากและป้องกันความเสี่ยงระยะยาวได้
บทความที่เกี่ยวข้อง
ทำไมแพทย์ถึงให้ความสำคัญกับ "CD4 Count" ในผู้ติดเชื้อ HIV? CD4 คือเม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งที่เป็น "หัวหน้ากองทัพ" ของระบบภูมิคุ้มกัน ไวรัส HIV จะเข้าโจมตีเซลล์เหล่านี้โดยตรง ทำให้จำนวนลดลงและร่างกายอ่อนแอลง บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจผลตรวจ CD4 อย่างละเอียด ตั้งแต่ค่าปกติ (>500 cells/mm³) ที่บ่งบอกว่าระบบภูมิคุ้มกันยังแข็งแรง, ค่าที่ต้องเฝ้าระวัง, ไปจนถึงค่า <200 ซึ่งเข้าข่ายการวินิจฉัย AIDS
ขนดกหมายถึงการเจริญเติบโตของเส้นขนมากเกินไปบนใบหน้าและร่างกายในผู้หญิง ขนสีเข้มหนาขึ้นในบริเวณที่ผู้ชายมีผมขึ้น เช่น ริมฝีปากบน คาง และจอน ภาวะขนดก พบได้บ่อยในผู้หญิง 5% ถึง 10% และมักจะเป็นรุนแรง ขนตามร่างกายที่เพิ่มขึ้นเป็นเรื่องปกติในผู้หญิงผิวขาวที่มาจากเมดิเตอร์เรเนียน ผู้หญิง ส่วนใหญ่ไม่ต้องการดูแลรักษาทางการแพทย์. การบำบัดอาจทำให้อาการขนดกดีขึ้น แต่อาจต้องใช้เวลาเดือน ภาวขนดกไม่สามารถป้องกันได้
อาการอ่อนเพลียจากความร้อนหมายถึงกลุ่มอาการที่เกิดจากการที่ร่างกายได้รับความร้อนมากเกินไป ร่างกายสูญเสียของเหลวและเกลือ เมื่อสัมผัสกับอุณหภูมิสูง. อ่อนเพลียจากความร้อน สามารถทำให้คนดูรู้สึกป่วยได้ แต่เป็นการเจ็บป่วยเล็กน้อยและมักจะดีขึ้นอย่างรวดเร็วด้วยการรักษา อย่างไรก็ตาม โรคลมแดดเป็นโรคที่พบได้ยากแต่ร้ายแรงถึงชีวิต โรคลมแดดต้องได้รับการดูแลทางการแพทย์อย่างเข้มข้นเพื่อป้องกันการเสียชีวิต
