หญิงถูกล่วงละเมิดทางเพศก่อนมาโรงพยาบาล 2 hr ควรให้ยาใดเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์?
หญิงไทยอายุ 22 ปี ถูกล่วงละเมิดทางเพศก่อนมาโรงพยาบาล 2 hr ควรให้ยาใดเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์?
A. Nitroline
B. Valoxifene
C. Tamoxifen
D. Ergonamime
E. Mifepristone
คำตอบที่ถูกต้องคือ E. Mifepristone
เหตุผลโดยละเอียด
กรณีผู้หญิงที่ถูกทำร้ายทางเพศ (Sexual assault) และมาถึงโรงพยาบาลภายใน 2 ชั่วโมง หลังเกิดเหตุ การให้การดูแลเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ที่อาจเกิดจากการข่มขืนเป็นสิ่งจำเป็นเร่งด่วน
มาตรฐานการป้องกันการตั้งครรภ์ในกรณีถูกข่มขืน (Emergency contraception - EC) มีหลายวิธี แต่ในบริบทการสอบและการให้ยารับประทานโดยตรงมักเน้นที่:
ฮอร์โมน Levonorgestrel (ยาคุมฉุกเฉิน): ใช้ได้ภายใน 72 ชั่วโมงหลังมีเพศสัมพันธ์
Mifepristone (ยาไมเฟพริสโตน): เป็นยา Anti-progesterone ที่ใช้ในการยุติการตั้งครรภ์ในระยะเริ่มต้น และสามารถใช้เป็น ยาคุมฉุกเฉินที่มีประสิทธิภาพสูงมาก โดยสามารถใช้ได้ภายใน 120 ชั่วโมง (5 วัน) หลังมีเพศสัมพันธ์
ในประเทศไทย แนวทางมักแนะนำให้ใช้ Levonorgestrel เป็นอันดับแรกสำหรับการคุมกำเนิดฉุกเฉิน แต่อย่างไรก็ตาม Mifepristone ก็มีใช้และมีประสิทธิภาพสูง โดยเฉพาะเมื่อให้ในช่วง 2 ชั่วโมงแรกหลังเหตุการณ์ (ซึ่งผู้ป่วยรายนี้ตรงตามเงื่อนไข)
อธิบายแต่ละตัวเลือก:
A. Nitroline
ไม่ถูกต้อง: ไม่มีชื่อยานี้ ในทางการแพทย์ น่าจะเป็นชื่อตัวหลอก
B. Valoxifene
ไม่ถูกต้อง: อาจเป็นการสะกดผิดของ Raloxifene ซึ่งเป็นยา Selective Estrogen Receptor Modulator (SERM) ใช้ในการป้องกันและรักษาโรคกระดูกพรุนในหญิงวัยหลังหมดประจำเดือน ไม่ใช่ ยาคุมฉุกเฉิน
C. Tamoxifen
ไม่ถูกต้อง: เป็นยา SERM เช่นกัน ใช้รักษามะเร็งเต้านมที่ขึ้นกับฮอร์โมน ไม่ใช่ ยาคุมฉุกเฉิน
D. Ergonamine (หรือ Ergotamine)
ไม่ถูกต้อง: เป็นยารักษาไมเกรนชนิดรุนแรง ไม่เกี่ยวกับ การคุมกำเนิดฉุกเฉิน
E. Mifepristone
ถูกต้อง: เป็นยาที่มีฤทธิ์ ต้านฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน (Anti-progesterone) โดยการจับกับตัวรับโปรเจสเตอโรนและขัดขวางการทำงานของฮอร์โมนนี้ ทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกไม่เหมาะสมต่อการฝังตัวของตัวอ่อน และอาจทำให้เยื่อบุมดลูกหลุดลอก จึงสามารถใช้เป็น ยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน (Emergency contraception) ที่มีประสิทธิภาพสูงได้ โดยเฉพาะเมื่อให้ภายในเวลาอันสั้นหลังมีเพศสัมพันธ์
สรุป: ในบรรดาตัวเลือกที่มี Mifepristone เป็นยาชนิดเดียวที่ถูกใช้ในทางการแพทย์สำหรับ การคุมกำเนิดฉุกเฉินหรือการยุติการตั้งครรภ์ในระยะเริ่มต้น ซึ่งเหมาะสมกับสถานการณ์ที่ผู้ป่วยถูกทำร้ายทางเพศและมาถึงโรงพยาบาลภายใน 2 ชั่วโมง ดังนั้นจึงควรให้ Mifepristone เพื่อป้องกันการตั้งครรภ์
