ผู้ป่วยทาน Ferrous sulfate ควรทานอะไรร่วมด้วยเพื่อส่งเสริมการดูดซึมเหล็ก?

ผู้ป่วยทาน Ferrous sulfate อยากทราบว่าควรทานร่วมกับข้อใด เพื่อส่งเสริมการดูดซึมเหล็ก ?

A. นม

B. น้ำส้ม

C. Calcium phosphate

D. น้ำชาเขียว

E. ข้าว

คำตอบที่ถูกต้องคือ B. น้ำส้ม
เหตุผลโดยละเอียด
Ferrous sulfate เป็นยาที่มี ธาตุเหล็ก (Iron) ในรูป Ferrous (Fe²⁺) ซึ่งร่างกายดูดซึมได้ดีกว่า Ferric (Fe³⁺) แต่การดูดซึมธาตุเหล็กจากยาและอาหารยังขึ้นกับปัจจัยอื่นๆ
การส่งเสริมการดูดซึม: สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี หรือ Ascorbic acid)
วิตามินซีช่วย ลดธาตุเหล็กจาก Ferric (Fe³⁺) ให้เป็น Ferrous (Fe²⁺) ซึ่งดูดซึมได้ดีกว่า
และยังช่วย จับกับเหล็กทำให้อยู่ในรูปแบบที่ละลายน้ำได้ดี (soluble chelate) เพิ่มการดูดซึมที่ลำไส้เล็ก
น้ำส้ม มี วิตามินซีสูงตามธรรมชาติ จึงเป็นเครื่องดื่มที่เหมาะสมที่สุดในการช่วยเพิ่มการดูดซึมธาตุเหล็กจาก Ferrous sulfate
อธิบายแต่ละตัวเลือก:
A. นม
ไม่ถูกต้อง: แคลเซียมและเคซีน (โปรตีนในนม) ยับยั้งการดูดซึมธาตุเหล็ก เนื่องจากแคลเซียมจะแข่งขันกับการดูดซึมเหล็กที่ลำไส้ จึงควรหลีกเลี่ยง
B. น้ำส้ม
ถูกต้อง: มีวิตามินซีสูง ซึ่งช่วยเปลี่ยนเหล็กเป็นรูปที่ดูดซึมได้ดี (Fe²⁺) และเพิ่มการดูดซึม จึงควรดื่มร่วมกับยาธาตุเหล็ก
C. Calcium phosphate (แคลเซียมฟอสเฟต)
ไม่ถูกต้อง: แคลเซียม เป็นตัวยับยั้งการดูดซึมธาตุเหล็กโดยตรง ควรหลีกเลี่ยงการทานร่วมกัน
D. น้ำชาเขียว
ไม่ถูกต้อง: มีแทนนิน (Tannins) สูง ซึ่งจะจับกับธาตุเหล็กกลายเป็นสารประกอบที่ดูดซึมไม่ได้ (insoluble complex) ทำให้การดูดซึมเหล็กลดลง
E. ข้าว
ไม่ถูกต้อง: ในข้าวมี ไฟเตต (Phytate) ซึ่งจับกับเหล็กและลดการดูดซึม และไม่มีวิตามินซีช่วยเพิ่มการดูดซึม
สรุป: เพื่อส่งเสริมการดูดซึมธาตุเหล็กจากยา Ferrous sulfate ควรทานร่วมกับ น้ำส้ม หรืออาหาร/เครื่องดื่มที่มี วิตามินซีสูง และหลีกเลี่ยงนม ชา กาแฟ หรืออาหารที่มีแคลเซียมสูงในช่วงเวลาเดียวกัน