ชาย 30 ปี มาด้วย generalized tonic clonic seizure ไม่เคยชักมาก่อน มีประวัติ ดื่มสุราทุกวัน Treatment?
ชาย 30 ปี มาด้วย generalized tonic clonic seizure ไม่เคยชักมาก่อน มีประวัติ ดื่มสุราทุกวัน แต่เมื่อว านไม่ได้ดื่ม. Treatment?
A. Diazepam
B. Haloperidol
C. Valproate
D. Phenobarbital
E. Phenytoin
คำตอบที่ถูกต้องคือ A. Diazepam
เหตุผลโดยละเอียด
ผู้ป่วยมีลักษณะของการชักจาก ภาวะขาดสุรา (Alcohol Withdrawal Seizure):
ปัจจัยเสี่ยง: มีประวัติ ดื่มสุราทุกวัน (ติดสุราเรื้อรัง)
ปัจจัยกระตุ้น: เมื่อวานไม่ได้ดื่ม (หยุดดื่มกะทันหัน)
ลักษณะการชัก: generalized tonic-clonic seizure (ชักทั้งตัว)
ไม่เคยชักมาก่อน: บ่งชี้ว่าไม่ใช่โรคลมชักเดิม แต่เป็นอาการจากภาวะขาดสุรา
การชักจากขาดสุรามักเกิดขึ้นภายใน 6-48 ชั่วโมงหลังหยุดดื่ม และมักเป็นการชักแบบลมบ้าหมูทั้งตัว
การรักษาในระยะเฉียบพลัน (Acute management) ของการชักจากขาดสุรา:
ยาที่ใช้คือ Benzodiazepines (เช่น Diazepam, Lorazepam) เนื่องจากออกฤทธิ์คล้ายแอลกอฮอล์ที่กระตุ้น GABA receptor จึงสามารถป้องกันและรักษาอาการขาดสุราได้ รวมถึงการชัก
Diazepam มีข้อดีคือออกฤทธิ์เร็วและยาว เหมาะสำหรับการหยุดชักและป้องกันการชักซ้ำในภาวะขาดสุรา
อธิบายแต่ละตัวเลือก:
A. Diazepam
ถูกต้อง: เป็น Benzodiazepine ซึ่งเป็น ยาเลือกแรกในการหยุดการชักเฉียบพลันและป้องกันการชักซ้ำในภาวะขาดสุรา (Alcohol Withdrawal Seizure) ออกฤทธิ์เร็ว โดยให้ทางหลอดเลือดดำ
B. Haloperidol
ไม่ถูกต้อง: เป็นยารักษาโรคจิต (Antipsychotic) ใช้ควบคุมอาการประสาทหลอนหรือกระสับกระส่ายจากภาวะขาดสุราได้ แต่ไม่ใช้รักษาหรือป้องกันการชัก และอาจลดเกณฑ์การชักได้
C. Valproate
ไม่ถูกต้อง: เป็นยาควบคุมการชัก (Antiepileptic) ที่ใช้รักษาโรคลมชักระยะยาว ไม่ใช่ การรักษามาตรฐานแรกในภาวะขาดสุราเฉียบพลัน ยกเว้นกรณีที่ชักจากสาเหตุอื่นหรือเป็นโรคลมชักเดิม
D. Phenobarbital
ไม่ถูกต้อง: เป็นยากันชักรุ่นเก่า และสามารถใช้ในภาวะขาดสุราได้ (เนื่องจากออกฤทธิ์คล้ายเบนโซไดอะซีปีน) แต่ Diazepam ปลอดภัยกว่าและใช้กันแพร่หลายกว่า ในทางคลินิก Phenobarbital มักใช้ในกรณีที่ไม่ตอบสนองต่อ Benzodiazepines
E. Phenytoin
ไม่ถูกต้อง: เป็นยากันชักที่ใช้รักษาการชักจากสาเหตุต่างๆ (เช่น ก้อนเนื้อในสมอง, การบาดเจ็บ) แต่ไม่ได้ผล ในการป้องกันหรือรักษาการชักจากภาวะขาดสุรา โดยเฉพาะ จึงไม่ใช่ทางเลือกที่เหมาะสม
สรุป: การชักครั้งแรกในผู้ป่วยติดสุราที่หยุดดื่มกะทันหัน เป็น Alcohol Withdrawal Seizure การรักษาในห้องฉุกเฉินคือให้ Benzodiazepine เช่น Diazepam เพื่อหยุดชักและป้องกันการชักซ้ำ จากนั้นต้องประเมินและป้องกันอาการขาดสุราขั้นรุนแรง (Delirium Tremens) ต่อไป
