ทำไม ปลาย เข็มกับ canular ถึงเหลื่อมกัน 2 มม?
ทำไม ปลาย เข็มกับ canular ถึงเหลื่อมกัน 2 มม?
อ๋อ! นี่เป็นคำถามทางเทคนิคทางการแพทย์ที่เจาะจงมากและสำคัญมากด้วย
การที่ปลายเข็ม (needle) ของ Medicut หรือ IV catheter ยาวเกินปลายสายพลาสติก (cannula) มาประมาณ 2 มิลลิเมตร นั้น มีเหตุผลสำคัญทางคลินิกหลักๆ ดังนี้:
1.เพื่อการเจาะทะลุผิวหนังและผนังหลอดเลือดดำได้มีประสิทธิภาพ
· ปลายเข็มที่แหลมคมและแข็ง (เป็นโลหะ) ทำหน้าที่เป็น "ตัวนำ" ที่แทงผ่านผิวหนังและผนังหลอดเลือดดำได้ง่ายและเจ็บน้อยกว่าเมื่อเทียบกับปลายพลาสติกของ cannula ที่ทื่อกว่า
· หากเข็มสั้นกว่าหรือเท่ากับปลาย cannula จะไม่สามารถนำทาง cannula เข้าไปในหลอดเลือดได้
2. เพื่อให้เห็น "เลือดย้อนกลับ" (Flashback) ชัดเจน
· ช่องว่าง 2 มม. ทำให้เมื่อปลายเข็มแทงเข้าไปในหลอดเลือดดำ เลือดจะสามารถไหลย้อนกลับเข้ามาใน Flashback chamber (ห้องใสๆ ที่ด้านหลัง) ได้ทันทีและชัดเจน
· นี่คือ สัญญาณสำคัญที่สุด ที่บอกผู้ทำหัตถการว่า "เข้าเส้นแล้ว" ก่อนที่จะเริ่มสอดแคนนูล่าต่อ
3. เพื่อให้สามารถสอดแคนนูล่า (cannula) เข้าไปต่อได้อย่างปลอดภัย
· เมื่อเห็น flashback แล้ว ผู้ทำจะดันเฉพาะ cannula (พลาสติก) เข้าไปในหลอดเลือดต่อ ในขณะที่ ดึงเข็ม (needle) ออก
· การที่เข็มยาวกว่าเล็กน้อยทำให้มั่นใจได้ว่า ปลาย cannula ยังอยู่ในตำแหน่งที่มั่นคงภายในหลอดเลือดในช่วงที่เปลี่ยนจากเข็มเป็นท่อพลาสติก
4. ลดความเสี่ยงต่อการทำลายหลอดเลือด (Vascular Damage)
· หากเข็มสั้นเกินไป ปลายพลาสติกของ cannula อาจไปกระแทกหรือบาดผนังหลอดเลือดขณะกำลังสอดใส่ ทำให้เกิดการฉีกขาด เลือดออก หรือกระตุ้นให้หลอดเลือดหดตัว
· ปลายเข็มที่ยื่นนำหน้าไว้จะ "เปิดทาง" ให้ปลายพลาสติกสอดผ่านได้อย่างเรียบร้อย
สรุปเปรียบเทียบง่ายๆ:
คิดซะว่าเข็มคือ นักบุกเบิกที่แหลมคม ทำหน้าที่เปิดทางผ่านเนื้อเยื่อที่แข็งแรง ส่วน cannula คือ ท่อส่งน้ำที่นุ่มและยืดหยุ่น ซึ่งจะค่อยๆ ตามเข้าไปใช้ทางที่เปิดไว้แล้ว การที่นักบุกเบิกต้องเดินนำหน้าไปสักเล็กน้อยจึงเป็นเรื่องจำเป็นและปลอดภัยสำหรับทั้งสองฝ่าย
หมายเหตุสำคัญ: ตัวเลข "2 มิลลิเมตร" นี่เป็นค่าโดยประมาณจากการออกแบบทางวิศวกรรมเพื่อให้ได้ประโยชน์ข้างต้นมากที่สุด โดยไม่ทำให้เข็มยื่นยาวเกินไปจนเพิ่มความเสี่ยงการแทงทะลุหลอดเลือดด้านตรงข้าม (through-and-through puncture)
หวังว่าคำอธิบายนี้จะช่วยให้เข้าใจหลักการออกแบบของอุปกรณ์ที่ดูเรียบง่ายแต่แฝงไปด้วยความฉลาดนี้มากขึ้นนะครับ!
