เป็น mitral stenosis มีอาการเหนื่อยง่าย ออกแรงได้น้อยกว่าคนปกติ อาการเหล่านี้เกิดจากค่าในข้อใดลดลง?

หญิง 25 ปี เป็น mitral stenosis มีอาการเหนื่อยง่ายเวลาทำงาน ออกแรงได้น้อยกว่าคนปกติ ถามว่า อาการเหล่านี้เกิด จากค่าในข้อใดลดลง?

A. End diastolic volume

B. Maximal heart rate

C. Resting heart rate

D. Heart contract

E.Total peripheral resistance

คำตอบ: A. End diastolic volume
เหตุผลและกลไก:
สรุปปัญหาของผู้ป่วย:
หญิงอายุ 25 ปี เป็น Mitral stenosis (ลิ้นหัวใจไมตรัลตีบ)
อาการ: เหนื่อยง่ายเวลาทำงาน ออกแรงได้น้อยกว่าปกติ  Exercise intolerance
คำถาม: อาการเหล่านี้เกิดจากค่าในข้อใดลดลง
พยาธิสรีรวิทยาของ Mitral stenosis:
ลิ้นไมตรัลตีบ ขวางการไหลของเลือดจากหัวใจห้องบนซ้าย (left atrium) ไปยังห้องล่างซ้าย (left ventricle) ในช่วง diastolic filling
ผลที่ตามมา:
Left atrial pressure สูงขึ้น  อาจนำไปสู่ pulmonary congestion, dyspnea
Left ventricular filling ลดลง  ส่งผลโดยตรงต่อ End diastolic volume (EDV) ของ left ventricle ลดลง
ตาม Frank-Starling mechanism: การหดตัวของหัวใจขึ้นกับความยาวของกล้ามเนื้อก่อนหดตัว (preload) ซึ่งสัมพันธ์กับ EDV
เมื่อ EDV ลดลง  Stroke volume ลดลง  Cardiac output ลดลง
ทำไมอาการอ่อนเพลีย/ออกแรงลำบากเกิดจากการลดลงของ End diastolic volume:
ในสภาวะปกติ เวลาออกกำลังกาย ความต้องการเลือดไปเลี้ยงร่างกายเพิ่มขึ้น จำเป็นต้องเพิ่ม cardiac output
การเพิ่ม cardiac output ทำได้โดย:
เพิ่ม heart rate
เพิ่ม stroke volume (โดยเพิ่ม EDV หรือการหดตัว)
แต่ใน mitral stenosis:
กลไกการเพิ่ม stroke volume ผ่านการเพิ่ม EDV ถูกจำกัด เพราะเลือดจาก left atrium ไหลลง left ventricle ได้น้อย
ดังนั้นถึงแม้จะเพิ่ม heart rate ได้ แต่ stroke volume เพิ่มได้น้อยมากหรืออาจไม่เพิ่ม  Cardiac output ไม่สามารถเพิ่มตามความต้องการได้เพียงพอ
ผล: ออกแรงแล้วร่างกายขาดเลือดไปเลี้ยง เหนื่อยง่าย, ออกแรงได้น้อย
ทำไมข้ออื่นไม่ถูก:
B. Maximal heart rate: Mitral stenosis ไม่ได้จำกัด maximal heart rate โดยตรง (แต่ผู้ป่วยอาจมี AF ซึ่งก็มีใน mitral stenosis เรื้อรัง แต่โจทย์ไม่ได้บอก)
C. Resting heart rate: ผู้ป่วยอาจมี resting heart rate ปกติหรือสูงจาก compensation แต่ไม่ได้ลดลงจนเป็นสาเหตุหลัก
D. Heart contractility (การหดตัวของหัวใจ): ใน mitral stenosis ที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อน หัวใจห้องล่างซ้ายมี contractility ปกติ (ยกเว้นมีโรคร่วม)
E. Total peripheral resistance: มักจะไม่ลดลงใน mitral stenosis และไม่ใช่กลไกหลักของอาการเหนื่อยง่าย
สรุป:
อาการออกแรงลำบาก เหนื่อยง่ายในผู้ป่วย mitral stenosis เกิดจากการที่ End diastolic volume (preload) ลดลง เนื่องจากเลือดไหลจาก left atrium ลง left ventricle ได้น้อย ทำให้ stroke volume ลดลง และ cardiac output ไม่เพียงพอต่อความต้องการขณะออกแรง