นักกีฬาออกกำลังกายเลือดจะไปเลี้ยงอวัยวะ ส่วนไหนมากที่สุด?

นักกีฬาออกกำลังกาย เลือดจะไปเลี้ยงอวัยวะส่วนไหนมากที่สุด?

A. สมอง

B. หัวใจ

C. ไต

D. ปอด

E. ผิวหนัง

คำตอบที่ถูกต้องคือ B. หัวใจ (Heart)
เหตุผลโดยละเอียด
ขณะออกกำลังกาย การไหลเวียนเลือดจะถูกจัดสรรใหม่ (Redistribution of Blood Flow) ไปยังอวัยวะที่จำเป็นต้องใช้พลังงานและออกซิเจนสูงที่สุด คือ กล้ามเนื้อโครงร่างที่กำลังทำงาน และ กล้ามเนื้อหัวใจ
การไหลเวียนเลือดไปกล้ามเนื้อโครงร่าง (Skeletal Muscle) จะเพิ่มขึ้นมากที่สุดในแง่ของปริมาณเลือดทั้งหมด (อาจเพิ่มจากประมาณ 1 ลิตร/นาที ในขณะพัก เป็นมากกว่า 20 ลิตร/นาที ในขณะออกกำลังกายหนักสุด) แต่อวัยวะนี้ไม่ได้อยู่ในตัวเลือก
เมื่อพิจารณาจาก อัตราการเพิ่มของเลือดที่เลี้ยงต่อหน่วยน้ำหนักของเนื้อเยื่อ (Perfusion Increase per Gram of Tissue) แล้ว หัวใจ เป็นอวัยวะที่เลือดไปเลี้ยงเพิ่มขึ้นมากที่สุดและเร็วที่สุด เพื่อตอบสนองต่อความต้องการออกซิเจนที่เพิ่มขึ้นมหาศาลจากการที่หัวใจทำงานหนักขึ้น
อธิบายแต่ละตัวเลือก:
A. สมอง (Brain)
ไม่ถูกต้อง: การไหลเวียนเลือดไปสมองถูกควบคุมอย่างแน่นหนา (autoregulation) เพื่อให้คงที่ แม้ออกกำลังกายอาจเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยหรือไม่เพิ่มเลย มิได้เพิ่มขึ้นมากที่สุด
B. หัวใจ (Heart)
ถูกต้อง: การไหลเวียนเลือดที่กล้ามเนื้อหัวใจ (Coronary Blood Flow) เพิ่มขึ้นได้ มากถึง 4-5 เท่า จากขณะพัก เนื่องจากการทำงานของหัวใจเพิ่มขึ้นทั้งอัตราการเต้นและแรงบีบตัว ทำให้ความต้องการออกซิเจนสูงมาก หลอดเลือดหัวใจจึงขยายตัวเต็มที่เพื่อส่งเลือดไปเลี้ยงตัวเอง เมื่อคิดเป็นเปอร์เซ็นต์การเพิ่มจากสภาวะพัก หรือปริมาณเลือดต่อน้ำหนักเนื้อเยื่อ หัวใจคืออวัยวะที่เพิ่มมากที่สุด
C. ไต (Kidney)
ไม่ถูกต้อง: การไหลเวียนเลือดที่ไต (Renal Blood Flow) ลดลง ระหว่างออกกำลังกาย เนื่องจากระบบซิมพาเทติกถูกกระตุ้นเพื่อหดหลอดเลือดที่ไตและสงวนเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อกับหัวใจ
D. ปอด (Lungs)
ไม่ถูกต้อง: ปอดได้รับเลือดจากหัวใจห้องขวาทั้งหมด (Cardiac Output) ดังนั้นปริมาณเลือดที่ผ่านปอด เพิ่มขึ้นมากในแง่ของปริมาณรวม (อาจเพิ่มจาก 5 ลิตร/นาที เป็น 25 ลิตร/นาที) แต่นี่คือบทบาทในการรับเลือดจากร่างกายทั้งหมดเพื่อฟอกอากาศ ไม่ใช่การเพิ่มขึ้นเฉพาะที่อวัยวะปอดเพื่อเลี้ยงเนื้อเยื่อปอดเอง การไหลเวียนเลือดเพื่อเลี้ยงเนื้อเยื่อปอด (Bronchial Circulation) เพิ่มขึ้นไม่มาก
E. ผิวหนัง (Skin)
ไม่ถูกต้อง: การไหลเวียนเลือดที่ผิวหนังเปลี่ยนแปลงได้ แต่เป้าหมายหลักคือการควบคุมอุณหภูมิร่างกาย (Thermoregulation) โดยการเพิ่มขึ้นเพื่อระบายความร้อน ไม่ใช่เพื่อการเผาผลาญโดยตรง โดยรวมแล้วปริมาณเลือดที่เพิ่มไปผิวหนังยังน้อยกว่ากล้ามเนื้อและหัวใจมาก
สรุป: ในแง่ของสรีรวิทยา การจัดสรรเลือดใหม่ขณะออกกำลังกายหนัก
ปริมาณรวมที่เพิ่มมากที่สุด ไปที่ กล้ามเนื้อโครงร่าง (แต่ไม่มีในตัวเลือก)
จากตัวเลือกที่มี หัวใจ เป็นอวัยวะที่ การไหลเวียนเลือดเพิ่มขึ้นมากที่สุด ทั้งในแง่สัดส่วนการเพิ่มและความสำคัญ เพื่อตอบสนองความต้องการออกซิเจนที่สูงขึ้นอย่างรวดเร็วของกล้ามเนื้อหัวใจเอง