ผู้ป่วยเป็นโรคงูสวัดเซลล์ภูมิคุ้มกันใดป้องกัน การ reactivation ของเชื้อตัวนี้?

ผู้ป่วยชายอายุ65ปี เป็นโรคงูสวัด เซลล์ภูมิคุ้มกันใดป้องกัน การ reactivation ของเชื้อตัวนี้คือ?

A. Macrophage

B. Cytotoxic T cell

C. NK cell

D. Neutrophill

E. Plasma cell

คำตอบที่ถูกต้องคือ B. Cytotoxic T cell (CD8+ T cell)
เหตุผลโดยละเอียด
โรคงูสวัด (Herpes Zoster หรือ Shingles) เกิดจากการ ตื่นตัวอีกครั้ง (Reactivation) ของเชื้อ ไวรัส Varicella Zoster Virus (VZV) ซึ่งหลบซ่อนอยู่ที่ปมประสาทหลังจากผู้ป่วยหายจากโรคอีสุกอีใสแล้ว
กลไกสำคัญในการ กดการทำงาน (Suppression) และป้องกันไม่ให้ไวรัสตื่นตัว คือ ภูมิคุ้มกันที่จำเพาะต่อเชื้อ (Cell-mediated Immunity) ซึ่งลดลงตามอายุหรือภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง
Cytotoxic T cell (CD8+ T cell) มีบทบาทหลักในการ กำจัดเซลล์ร่างกายที่ติดเชื้อไวรัสแล้ว โดยเฉพาะเซลล์ที่ไวรัสหลบซ่อนอยู่ (เช่น เซลล์ประสาทในปมประสาท) โดยการจับและทำลายเซลล์เหล่านั้นเพื่อหยุดการสร้างไวรัสใหม่
เมื่ออายุมากขึ้นหรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง จำนวนและประสิทธิภาพของ Cytotoxic T cell ที่จำเพาะต่อ VZV ลดลง ทำให้ไวรัสที่แฝงอยู่สามารถเพิ่มจำนวนและแพร่กระจายไปตามเส้นประสาทได้ ก่อให้เกิดโรคงูสวัด
อธิบายแต่ละตัวเลือก:
A. Macrophage
ไม่ถูกต้อง: ทำหน้าที่เป็นแอนติเจนเพรเซ็นติ้งเซลล์และทำลายเชื้อโดยการฟาโกไซโตซิส แต่ไม่ได้เป็นเซลล์หลักในการควบคุมไวรัสที่แฝงตัวอยู่แบบเรื้อรังในเซลล์ประสาท
B. Cytotoxic T cell (CD8+ T cell)
ถูกต้อง: เป็น เซลล์หลัก ของภูมิคุ้มกันแบบเซลล์ (cell-mediated immunity) ที่ควบคุมและป้องกันการตื่นตัวของไวรัสที่แฝงตัวเรื้อรัง เช่น VHSV ในปมประสาท โดยตรงจับและทำลายเซลล์ที่ติดเชื้อ
C. NK cell (Natural Killer cell)
ไม่ถูกต้อง: ทำหน้าที่ในภูมิคุ้มกันโดยกำเนิด (innate immunity) กำจัดเซลล์ติดเชื้อไวรัสและเซลล์มะเร็ง แต่ไม่มีความจำเพาะและไม่สร้างความจำภูมิคุ้มกัน มีบทบาทเสริมแต่ไม่ใช่เซลล์หลักในการป้องกันการตื่นตัวของ VHSV ในระยะยาว
D. Neutrophil
ไม่ถูกต้อง: เป็นเซลล์หลักในการต่อสู้กับการติดเชื้อแบคทีเรียแบบเฉียบพลัน โดยการฟาโกไซโตซิสและปล่อยเอนไซม์ ไม่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมการติดเชื้อไวรัสแบบแฝงตัวเรื้อรัง
E. Plasma cell
ไม่ถูกต้อง: เป็นเซลล์ที่สร้างแอนติบอดี (Humoral immunity) แอนติบอดี (โดยเฉพาะ IgG) สามารถช่วยป้องกันการติดเชื้อใหม่หรือการแพร่กระจายของไวรัสในเลือด แต่ ไม่สามารถเข้าถึงและกำจัดไวรัสที่แฝงตัวภายในนิวเคลียสของเซลล์ประสาทได้ ดังนั้นจึงไม่ใช่เซลล์หลักที่ป้องกันการ reactivation
สรุป: การควบคุมและป้องกันการตื่นตัวของเชื้อไวรัส VHSV ที่แฝงอยู่ในปมประสาท อาศัย ภูมิคุ้มกันแบบเซลล์ (Cell-mediated Immunity) เป็นหลัก และ Cytotoxic T cell (CD8+ T cell) เป็นเซลล์สำคัญที่สุดในการทำหน้าที่นี้