หญิงอายุ 25 ปี ขาดประจำเดือน 1 สัปดาห์ ตรวจ serum HCG ให้ผลบวก ?
หญิงอายุ 25 ปี ขาดประจำเดือน 1 สัปดาห์ ตรวจ serum HCG ให้ผลบวก เซลล์ใดต่อไปนี้เกี่ยวข้องกับการฝัง ตัวของ blastocyst มากที่สุด?
A. Inner cell mass
B. Outer cell mass
C. Cytotrophoblast
D. Syncytiotrophoblast
E. Embryonic mesoderm
คำตอบที่ถูกต้องคือ D. Syncytiotrophoblast
เหตุผลโดยละเอียด
หลังการปฏิสนธิ Zygote จะพัฒนาเป็น Blastocyst ซึ่งมีส่วนประกอบสำคัญ 2 ส่วน:
Inner Cell Mass: จะพัฒนาไปเป็นตัวอ่อน (embryo) จริงๆ
Trophoblast: เป็นชั้นนอกที่ห่อหุ้ม ซึ่งจะพัฒนาไปเป็นรก (placenta) และเยื่อหุ้มรก (chorion)
ในกระบวนการฝังตัว (Implantation) ของ blastocyst เข้าไปในเยื่อบุมดลูก (endometrium) นั้น Trophoblast มีบทบาทสำคัญที่สุด โดยแบ่งเป็น 2 ชั้น:
Cytotrophoblast: เป็นเซลล์ชั้นในของ trophoblast ที่มีนิวเคลียสเดี่ยว เป็นเซลล์ต้นกำเนิดที่แบ่งตัวเพิ่มจำนวน
Syncytiotrophoblast: เป็นเซลล์ชั้นนอกของ trophoblast ที่เกิดจากการรวมตัวกันของเซลล์ cytotrophoblast ทำให้ไม่มีผนังเซลล์กั้นระหว่างกัน (multinucleated syncytium) และมีบทบาทหลักในการ รุกรานเข้าไปในเยื่อบุมดลูก
Syncytiotrophoblast เป็นส่วนที่ เกี่ยวข้องกับการฝังตัวมากที่สุด เพราะ:
สร้างเอนไซม์โปรตีเอส (เช่น metalloproteinases) เพื่อย่อยสลายเนื้อเยื่อเยื่อบุมดลูก ทำให้ blastocyst แทรกตัวเข้าไปได้
แทรกซึมเข้าไปในเส้นเลือดของมารดา เพื่อสร้างการเชื่อมต่อระหว่างระบบไหลเวียนเลือดของมารดาและทารก
สร้างฮอร์โมน hCG (Human Chorionic Gonadotropin) ซึ่งตรวจพบในเลือดและทำให้การทดสอบการตั้งครรภ์เป็นบวก และฮอร์โมนนี้ช่วยคงสภาพ corpus luteum ไว้
อธิบายแต่ละตัวเลือก:
A. Inner cell mass
ไม่ถูกต้อง: พัฒนาไปเป็นตัวอ่อน (embryo) เอง ไม่ได้มีบทบาทโดยตรงในการฝังตัวเข้าเยื่อบุมดลูก
B. Outer cell mass
ไม่ถูกต้อง: Outer cell mass คือ Trophoblast นั่นเอง แต่คำถามต้องการความเจาะจงไปที่เซลล์ภายใน trophoblast ที่มีบทบาทมากที่สุด ซึ่งคือ Syncytiotrophoblast
C. Cytotrophoblast
ไม่ถูกต้อง: เป็นเซลล์ชั้นในของ trophoblast ทำหน้าที่แบ่งตัวและเป็นต้นกำเนิดของ syncytiotrophoblast แต่ ไม่ได้มีบทบาทโดยตรงในการรุกรานเยื่อบุมดลูก เหมือน syncytiotrophoblast
D. Syncytiotrophoblast
ถูกต้อง: เป็นเซลล์ชั้นนอกของ trophoblast ที่ รุกรานเข้าไปในเยื่อบุมดลูกโดยตรง สร้างเอนไซม์เพื่อละลายเนื้อเยื่อและแทรกเข้าไปในเส้นเลือดมารดา และสร้างฮอร์โมน hCG ดังนั้นจึงเกี่ยวข้องกับการฝังตัวของ blastocyst มากที่สุด
E. Embryonic mesoderm
ไม่ถูกต้อง: เป็นชั้นเนื้อเยื่อที่เกิดขึ้นภายหลังการฝังตัวแล้ว (ในระยะ gastrulation) ไม่ได้เกี่ยวข้องกับกระบวนการฝังตัว
สรุป: เซลล์ที่มีบทบาทหลักและเกี่ยวข้องโดยตรงกับกระบวนการฝังตัว (Implantation) ของ blastocyst เข้าเยื่อบุมดลูก คือ Syncytiotrophoblast ซึ่งเป็นเซลล์ชั้นนอกของ trophoblast ที่รุกรานและสร้างการเชื่อมต่อกับระบบไหลเวียนเลือดของมารดา
