อาการซีดในไตวายเกิดจาก?

หญิงอายุ 60 ปี เป็นไตวายเรื้อรัง ตัวบวม กดบุ๋ม ซีด อาการซีดนี้ เกิดจากอะไร?

A. Porphyrin

B. Hepteciron

C. Erythropoietin

D. G-CMF

E. Lactoferrin

เฉลย: C. Erythropoietin

เหตุผล: 

1.หน้าที่ของ Erythropoietin (EPO): มันคือฮอร์โมนที่สร้างจากไต มีหน้าที่หลัก กระตุ้นไขกระดูกให้ผลิตเม็ดเลือดแดง
2.สิ่งที่เกิดขึ้นในโรคไตวายเรื้อรัง: เมื่อไตเสียหายอย่างเรื้อรัง มันจะ สร้างฮอร์โมน Erythropoietin ได้น้อยลง อย่างมาก
3.ผลที่ตามมา: การที่ขาด Erythropoietin ทำให้ไขกระดูกสร้างเม็ดเลือดแดงได้น้อยลง เกิดภาวะ โลหิตจาง หรืออาการซีด นั่นเอง
สรุปอย่างง่าย: ไตวาย สร้าง EPO น้อย สร้างเม็ดเลือดแดงน้อย  ซีด

ทำไมข้ออื่นไม่ถูกต้อง:

A. Porphyrin: เป็นส่วนประกอบของโมเลกุลฮีมในฮีโมโกลบิน ไม่ใช่ สาเหตุหลักของภาวะซีดในโรคไต
B. Hepteciron: เป็นชื่อการค้าของยาเสริมเหล็ก ภาวะซีดในโรคไตเกิดจากการขาด EPO เป็นหลัก ไม่ใช่ขาดเหล็ก
D. G-CSF (G-CMF): เป็นปัจจัยที่กระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดขาว ไม่เกี่ยวข้อง กับการสร้างเม็ดเลือดแดง
E. Lactoferrin: เป็นโปรตีนที่จับกับเหล็ก ไม่เกี่ยวข้อง กับกลไกการเกิดภาวะซีดในโรคไต

ข้อมูลเพิ่มเติม:

-อย่าสับสนระหว่างภาวะซีดจากไตวาย กับภาวะซีดจากสาเหตุอื่น เช่น ขาดเหล็ก หรือขาดวิตามิน B12

-จำให้ได้ว่ายาในการรักษาภาวะซีดจากไตวายคือ Erythropoiesis-Stimulating Agents (ESAs) ซึ่งเลียนแบบการทำงานของ EPO

-ภาวะซีดมักเกิดขึ้นเมื่อไตทำงานเหลือน้อยกว่า 50-60%

-การรักษามีทั้งให้ ESA และเสริมธาตุเหล็ก เพราะเหล็กเป็นวัตถุดิบสำคัญในการสร้างเม็ดเลือดแดง