ผู้ป่วยชายดื่มเหล้าเป็นประจำตรวจเลือดพบ Serum glucose 65 mg/dl, Ketone bodies +ve เกิดจากการยับยั้งกลไกใด?

ผู้ป่วยชายดื่มเหล้าเป็นประจำ 1 สัปดาห์ก่อนมา ไม่ค่อยรับประทานอาหาร ตรวจเลือดพบ Serum glucose 65 mg/dl, Ketone bodies +ve ผลระดับน้ำตาลในเลือดของชายผู้นี้เกิดจากการยับยั้งกลไกใด?

A. Lipolysis

B. Glycolysis

C. Proteolysis

D. Glycogenolysis

E. Gluconeogenesis

คำตอบ: E. Gluconeogenesis
เหตุผล:
ผู้ป่วยดื่มแอลกอฮอล์ต่อเนื่องและไม่ค่อยกินอาหาร ร่างกายพยายามรักษาระดับน้ำตาลในเลือด
แอลกอฮอล์ในปริมาณสูงจะ ยับยั้ง gluconeogenesis (การสร้างกลูโคสใหม่) ที่ตับ โดยแอลกอฮอล์จะถูกเผาผลาญเป็น acetaldehyde แล้ว acetate ซึ่งเพิ่ม NADH/NAD ratio สูง ทำให้เปลี่ยนสารตั้งต้นของ gluconeogenesis (เช่น lactate, glycerol, alanine) ไปเป็นสิ่งอื่นแทนที่จะเป็นกลูโคส
เมื่อ glycogen store หมด (เพราะอดอาหารหลายวัน) และ gluconeogenesis ถูกยับยั้ง เกิด ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (65 mg/dl)
ในขณะเดียวกัน ร่างกายจะสลายไขมันเพื่อให้พลังงาน (lipolysis) ทำให้เกิด ketone bodies (+ve) แต่ไม่ได้เลือก A. Lipolysis เพราะไม่ถูกยับยั้ง (กลับกัน ถูกกระตุ้นจากการขาดอาหาร)
ตัวเลือกอื่น ๆ:
A. Lipolysis  ไม่ถูกยับยั้ง
B. Glycolysis  เกี่ยวข้องกับการสลายกลูโคส ไม่ใช่สาเหตุหลักของน้ำตาลต่ำในกรณีนี้
C. Proteolysis  ไม่ถูกยับยั้ง อาจเพิ่มขึ้น
D. Glycogenolysis  อาจลดเพราะไกลโคเจนเหลือน้อย แต่กลไกหลักที่ถูกยับยั้งคือ gluconeogenesis
สรุป: ภาวะน้ำตาลต่ำในผู้ดื่มแอลกอฮอล์หนักที่อดอาหาร เกิดจากการยับยั้ง gluconeogenesis