ชาย 70 ปี แพทย์วินิจฉัยว่าเป็น Parkinson มีอาการควบคุมร่างกายไม่ได้ บิดแขนไปมา เกิดจากความผิดปกติที่ Pathway ใด?

ชาย 70 ปี แพทย์วินิจฉัยว่าเป็น Parkinson ให้การรักษาโดยให้ยา L-Dopa มีอาการควบคุมร่างกายไม่ได้ บิดแขนไปมา เกิดจากความผิดปกติที่ Pathway ใด?

A. Mesolimbic pathway

B. Mesocortical pathway

C. Nigrostriatal pathway

D. Tubuloinfundibular pathway

E. Thalamostriate pathway

คำตอบ: C. Nigrostriatal pathway
เหตุผล:
โรค Parkinson เกิดจากการเสื่อมของเซลล์ประสาทใน substantia nigra pars compacta ที่ส่งเส้นใยไปยัง striatum (caudate และ putamen) เรียกว่า Nigrostriatal pathway
ยา L-Dopa เป็นสารตั้งต้นของ dopamine ใช้ทดแทน dopamine ที่ลดลงในโรคพาร์กินสัน
อาการควบคุมร่างกายไม่ได้ บิดแขนไปมา ที่เกิดขึ้นภายหลังได้รับยา L-Dopa เรียกว่า L-Dopa-induced dyskinesia
กลไก: เมื่อได้รับ L-Dopa นาน ๆ หรือโดสสูงขึ้น จะทำให้ dopamine ใน striatum มากเกิน กระตุ้น dopamine receptors มากเกิน การทำงานของ basal ganglia ผิดปกติ เกิด involuntary movements (chorea, dystonia)
เส้นทางที่เกี่ยวข้องโดยตรงคือ Nigrostriatal pathway เพราะเป็นที่ที่ dopamine ลดลงในโรคพาร์กินสัน และเป็นเป้าหมายของการรักษาด้วย L-Dopa
ตัวเลือกอื่นเป็น dopamine pathway อื่นไม่เกี่ยวข้องกับ motor symptoms โดยตรง:
A. Mesolimbic pathway  เกี่ยวข้องกับ reward, motivation, psychosis
B. Mesocortical pathway  เกี่ยวข้องกับ cognition, emotion
D. Tubuloinfundibular pathway  เกี่ยวข้องกับการหลั่ง prolactin
E. Thalamostriate pathway  เป็น glutamate pathway จาก thalamus ไป striatum ไม่ใช่ dopamine pathway
สรุป:
L-Dopa-induced dyskinesia เกิดจากความไม่สมดุลของ dopamine ใน Nigrostriatal pathway