ชายอายุ 30ปี เสียชีวิตจากการขึ้นสู่ผิวน้ำอย่างรวดเร็ว หลังดำน้ำลึกโดยใช้ถังอ็อกซิเจนสาเหตุที่เสียชีวิตเกิดจาก?

ชายอายุ 30 ปี เสียชีวิตจากการขึ้นสู่ผิวน้ำอย่างรวดเร็ว หลังดำน้ำลึกโดยใช้ถังอ็อกซิเจน สาเหตุที่เสียชีวิตเกิดจาก?

A. Oxygen bubble

B. Nitrogen bubble

C. Carbon dioxide bubble

D. Fat embolism

E. Thromboembolism

คำตอบที่ถูกต้องคือ B. Nitrogen bubble
เหตุผลโดยละเอียด
กรณีนี้เป็นสถานการณ์คลาสสิกของ การเสียชีวิตจากการดำน้ำลึกและการขึ้นสู่ผิวน้ำเร็วเกินไป
กลไกการดำน้ำลึก: ขณะดำน้ำลึก นักดำน้ำจะหายใจอากาศภายใต้ความดันบรรยากาศที่สูงขึ้น ก๊าซเฉื่อยในอากาศ (ซึ่งส่วนใหญ่คือ ไนโตรเจน - N₂) จะละลายเข้าสู่กระแสเลือดและเนื้อเยื่อต่างๆ ของร่างกายมากขึ้น ตาม กฎของเฮนรี (Henry's Law)
การเกิดอันตราย (Decompression Sickness - DCS หรือ "Bends"): เมื่อขึ้นสู่ผิวน้ำ อย่างรวดเร็ว (Rapid Ascent) ความดันภายนอกจะลดลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ก๊าซไนโตรเจนที่ละลายอยู่ในเลือดและเนื้อเยื่อ ไม่สามารถอยู่ในสภาพละลายได้อีก มันจะรวมตัวกันเป็น ฟองก๊าซ (bubbles) ฟองก๊าซ N₂ เหล่านี้ไปอุดตันหลอดเลือดในอวัยวะสำคัญ เช่น สมอง ปอด ไขสันหลัง และหัวใจ รวมทั้งสร้างความเสียหายในเนื้อเยื่อโดยตรง
ผลที่ตามมา: ทำให้เกิดอาการปวดข้อรุนแรง อัมพาต ชัก หายใจลำบาก (อาการ "chokes") และเสียชีวิตได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะหากฟองก๊าซอุดตันหลอดเลือดที่สำคัญ
สาเหตุการเสียชีวิตโดยตรง จึงเกิดจาก การเกิดฟองก๊าซไนโตรเจน (N₂ bubbles) ในระบบไหลเวียนเลือดและเนื้อเยื่อ จากการขึ้นสู่ผิวน้ำเร็วเกินไปหลังดำน้ำลึก
อธิบายแต่ละตัวเลือก:
A. Oxygen bubble (ฟองก๊าซออกซิเจน)
ไม่ถูกต้อง: ออกซิเจนเป็นก๊าซที่ร่างกายสามารถนำไปใช้ในกระบวนการเผาผลาญได้ ดังนั้นโอกาสที่มันจะสะสมและรวมตัวเป็นฟองก๊าซขนาดใหญ่ที่อุดตันหลอดเลือดนั้นมีน้อยมากเมื่อเทียบกับไนโตรเจนซึ่งเป็นก๊าซเฉื่อย
B. Nitrogen bubble (ฟองก๊าซไนโตรเจน)
ถูกต้อง: เป็นตัวการหลักของ โรคน้ำหนีบหรือโรคจากการลดความดัน (Decompression Sickness) N₂ เป็นก๊าซเฉื่อยที่ร่างกายไม่สามารถใช้ประโยชน์หรือกำจัดได้ทางชีวเคมี เมื่อความดันลดลงเร็วจึงเกิดเป็นฟองก๊าซขึ้นง่าย สาเหตุการเสียชีวิตคือฟองก๊าซ N₂ อุดตันหลอดเลือดในอวัยวะสำคัญ
C. Carbon dioxide bubble (ฟองก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์)
ไม่ถูกต้อง: CO₂ เป็นผลิตภัณฑ์ของเสียจากการเผาผลาญ ถูกขนส่งในเลือดส่วนใหญ่ในรูปของไบคาร์บอเนต ไม่ใช่ในรูปฟองก๊าซอิสระ และร่างกายมีกลไกควบคุม CO₂ ที่ดี มันไม่ใช่สาเหตุของ DCS
D. Fat embolism (ลิ่มไขมันอุดตัน)
ไม่ถูกต้อง: ภาวะลิ่มไขมันอุดตัน มักเกิดจากการแตกหักของกระดูกยาว หรือการบาดเจ็บรุนแรงอื่นๆ ซึ่งทำให้ไขมันจากไขกระดูกรั่วเข้าสู่กระแสเลือด ไม่เกี่ยวข้องกับ กลไกการเปลี่ยนแปลงของความดันและก๊าซจากการดำน้ำ
E. Thromboembolism (ลิ่มเลือดอุดตัน)
ไม่ถูกต้อง: ภาวะลิ่มเลือดอุดตัน เกิดจากหลายสาเหตุ เช่น การนอนนิ่งนานๆ ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ ไม่ใช่ สาเหตุเฉพาะของการเสียชีวิตหลังดำน้ำลึกและการขึ้นสู่ผิวน้ำเร็ว
สรุป: การเสียชีวิตจากการขึ้นสู่ผิวน้ำเร็วหลังจากดำน้ำลึก เป็นผลจาก ภาวะการลดความดัน (Decompression Sickness) ซึ่งมีสาเหตุมาจาก การเกิดฟองก๊าซไนโตรเจน (Nitrogen bubbles) ในกระแสเลือดและเนื้อเยื่อ