ชายแก่ heart failure ติดสุราเรื้อรัง 20 ปี ?
ชายแก่ heart failure ประวัติกินเหล้า 20 ปี นอกจากจะให้ ATB แล้วให้อะไรเพิ่ม?
A. IV thiamine
B. IV dobutamine
C. IV epinephrine
คำตอบที่ถูกต้องคือ A. IV thiamine (วิตามิน B1 ทางหลอดเลือดดำ)
เหตุผลโดยละเอียด
ประวัติผู้ป่วยสำคัญคือ:
ผู้สูงอายุ หัวใจล้มเหลว (Heart failure)
ติดสุราเรื้อรัง 20 ปี (Chronic alcoholism)
ในผู้ป่วยติดสุราเรื้อรัง มีความเสี่ยงสูงต่อภาวะ ขาดวิตามิน B1 (Thiamine deficiency) เนื่องจาก:
การบริโภคอาหารไม่เพียงพอ (Malnutrition) จากพฤติกรรมติดสุรา
การดูดซึมวิตามินบี 1 ลดลง จากผลของแอลกอฮอล์ต่อระบบทางเดินอาหาร
การเก็บสะสมและใช้วิตามินในร่างกายผิดปกติ
ภาวะขาดวิตามิน B1 รุนแรงในผู้ติดสุราอาจนำไปสู่โรคที่สำคัญ 2 โรค ซึ่งสามารถพบร่วมกันได้และมีผลต่อระบบประสาทและหัวใจ:
โรคเหน็บชาแบบเปียก (Wet beriberi): ทำให้เกิด หัวใจล้มเหลวแบบ high-output heart failure ซึ่งอาจซ้อนทับหรือทำให้หัวใจล้มเหลวเดิมแย่ลง
กลุ่มอาการเวอร์นิกเก-คอร์ซาคอฟ (Wernicke-Korsakoff syndrome): ทำให้เกิดอาการทางสมอง เช่น สับสน เดินเซ ตาเคลื่อนไหวผิดปกติ
การให้ IV Thiamine ในผู้ป่วยกลุ่มนี้จึงมีความสำคัญเพราะ:
ป้องกันและรักษาโรคหัวใจจากภาวะขาดวิตามิน B1 (Wet beriberi) ซึ่งอาจเป็นสาเหตุเสริมหรือปัจจัยที่ทำให้อาการหัวใจล้มเหลวแย่ลง
ป้องกันภาวะสมองเสื่อมถาวรจาก Wernicke's encephalopathy ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินทางระบบประสาท
เป็นมาตรฐานการดูแล (Standard of care) ในผู้ป่วยติดสุราเรื้อรังที่มีอาการใดๆ ก็ตามที่ต้องนอนโรงพยาบาล โดยเฉพาะก่อนให้กลูโคส (เพราะการให้กลูโคสโดยไม่ให้วิตามิน B1 ก่อนในผู้ที่ขาดอยู่ อาจทำให้อาการทางสมองรุนแรงขึ้นได้)
อธิบายแต่ละตัวเลือก:
A. IV thiamine
ถูกต้อง: เป็นการรักษาที่สำคัญและจำเป็นใน ผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวที่ติดสุราเรื้อรัง เพื่อป้องกันและแก้ไขภาวะขาดวิตามิน B1 ซึ่งอาจเป็นสาเหตุของโรคหัวใจและสมองเสื่อมในกลุ่มนี้
B. IV dobutamine
ไม่ถูกต้อง: เป็นยากระตุ้นหัวใจกลุ่ม Inotrope ใช้ในกรณีหัวใจล้มเหลวรุนแรงที่มีภาวะช็อก (cardiogenic shock) เพื่อเพิ่มการบีบตัวของหัวใจ ไม่ใช่ การรักษาเฉพาะสำหรับผู้ป่วยติดสุรา และไม่ควรให้โดยไม่จำเป็นเพราะเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ
C. IV epinephrine
ไม่ถูกต้อง: เป็นยาในกลุ่ม Vasopressor ใช้ในภาวะช็อกที่รุนแรง (เช่น Anaphylactic shock, Cardiac arrest) เพื่อเพิ่มความดันโลหิต ไม่ใช่ การรักษาแรกเริ่มหรือป้องกันในผู้ป่วยหัวใจล้มเหลวที่ติดสุราเรื้อรัง
สรุป: ในผู้ป่วยสูงอายุหัวใจล้มเหลวที่มีประวัติติดสุรามานาน 20 ปี นอกจากให้ยาปฏิชีวนะ (ATB) แล้ว สิ่งที่ จำเป็นต้องให้เพิ่มทันที คือ IV thiamine เพื่อป้องกันและรักษาภาวะขาดวิตามิน B1 ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนที่ร้ายแรงและพบบ่อยในกลุ่มผู้ติดสุรา
