ในการผสม ORS เพื่อให้ cell ดูดซึมน้้าได้ดี ต้องมีส่วนผสมกลูโคสกับอะไร?
ในการผสม ORS เพื่อที่จะท้าให้ cell ดูดซึมน้ำได้ดี จะต้องมีส่วนผสมของกลูโคสกับอะไร?
A. Zinc Chloride
B. Sodium Chloride
C. Calcium Chloride
D. Magnesium Chloride
คำตอบที่ถูกต้องคือ B. Sodium Chloride
เหตุผลโดยละเอียด
น้ำเกลือแร่ ORS (Oral Rehydration Salts) ออกฤทธิ์โดยอาศัยหลักการ การขนส่งร่วม (Co-transport) ของโซเดียมและกลูโคสที่เยื่อบุลำไส้เล็ก
กลไก: เยื่อบุลำไส้เล็กมีตัวขนส่ง SGLT1 (Sodium-Glucose Linked Transporter 1) ซึ่งจะ ขนส่งโซเดียมไอออน (Na⁺) และกลูโคสเข้าไปในเซลล์พร้อมกัน อย่างมีประสิทธิภาพ การขนส่งนี้จะดึงน้ำตามเข้่าไปในเซลล์โดยออสโมซิส
ส่วนผสมหลักที่จำเป็น สำหรับกลไกนี้คือ:
กลูโคส (หรือซูโครสที่ย่อยได้เป็นกลูโคส)
โซเดียม (Sodium) ซึ่งใน ORS มาตรฐานจะอยู่ในรูป โซเดียมคลอไรด์ (NaCl) และอาจมีจากแหล่งอื่นด้วย (เช่น โซเดียมซิเตรต)
สัดส่วนที่เหมาะสม: องค์การอนามัยโลกกำหนดให้ ORS มี ความเข้มข้นของกลูโคสและโซเดียมในอัตราส่วนที่เหมาะสม (Glucose 75 mmol/L : Sodium 75 mmol/L ในสูตรใหม่) เพื่อให้การขนส่งมีประสิทธิภาพสูงสุด
ดังนั้น สิ่งที่ต้องผสมร่วมกับกลูโคสเพื่อให้เซลล์ดูดซึมน้ำได้ดีคือ โซเดียม (Sodium) ซึ่งในตัวเลือกคือ Sodium Chloride (B)
อธิบายแต่ละตัวเลือก:
A. Zinc Chloride (สังกะสีคลอไรด์)
ไม่ถูกต้อง: สังกะสี (Zinc) เป็นส่วนประกอบสำคัญที่ WHO แนะนำให้เพิ่มใน ORS เพื่อช่วยลดความรุนแรงและระยะเวลาของท้องเสีย โดยไปเสริมสร้างและซ่อมแซมเยื่อบุลำไส้ แต่ไม่ได้ มีบทบาทในกลไกการขนส่งโซเดียม-กลูโคสเพื่อการดูดซึมน้ำในทันที
B. Sodium Chloride (โซเดียมคลอไรด์)
ถูกต้อง: เป็น แหล่งของโซเดียมไอออน (Na⁺) ซึ่งจำเป็นสำหรับกลไกการขนส่งร่วม Na⁺-กลูโคส (SGLT1) ที่เยื่อบุลำไส้ เพื่อให้การดูดซึมน้ำมีประสิทธิภาพ โซเดียมเป็นส่วนประกอบหลักที่ขาดไม่ได้ ร่วมกับกลูโคส
C. Calcium Chloride (แคลเซียมคลอไรด์)
ไม่ถูกต้อง: แคลเซียมเป็นอิเล็กโทรไลต์สำคัญของร่างกาย แต่ ไม่ได้ มีส่วนในกลไกการดูดซึมน้ำหลักของ ORS การขาดแคลเซียมไม่เกี่ยวข้องกับพยาธิสภาพของโรคท้องเสียเฉียบพลันทั่วไป
D. Magnesium Chloride (แมกนีเซียมคลอไรด์)
ไม่ถูกต้อง: คล้ายกับแคลเซียม แมกนีเซียมเป็นอิเล็กโทรไลต์ แต่ ไม่ได้ มีบทบาทในกลไกการขนส่งโซเดียม-กลูโคส
สรุป: กลไกหลักของ ORS ในการดูดซึมน้ำกลับเข้าสู่ร่างกายคือ การขนส่งร่วมระหว่างโซเดียมและกลูโคส (Sodium-Glucose co-transport) ดังนั้น สิ่งที่ต้องมีร่วมกับกลูโคสใน ORS คือ โซเดียม ซึ่งพบในรูป โซเดียมคลอไรด์
