ชายอายุ 25 ปี ท้องผูก ไม่มีถ่ายเป็นเลือด มีติ่งที่ dentate line รักษาอย่างไร?

ชายอายุ 25 ปี ท้องผูก ไม่มีถ่ายเป็นเลือด มีติ่งที่ dentate line ไม่ข้ามมาที่ anal sphincter ตรวจอย่าง อื่นปกติหมด รักษาอย่างไร?

A. Reassure

B. Rubber band

C. Sphinterotomy

D. Hemorrhoidectomy 

คำตอบที่ถูกต้อง: B. Rubber band ligation

เหตุผล
จากข้อมูลผู้ป่วย:
ชายอายุ 25 ปี
อาการท้องผูก (constipation)
ไม่มีถ่ายเป็นเลือด
ตรวจพบ ติ่งที่ dentate line แต่ ไม่ข้าม anal sphincter
ตรวจอื่นปกติ

วิเคราะห์
1. ติ่งที่ dentate line
Dentate line เป็นจุดแบ่งระหว่าง:
Internal hemorrhoid plexus (เหนือ dentate line, visceral innervation → ไม่เจ็บมาก, ตัดหรือรัดได้)
External hemorrhoid plexus (ใต้ dentate line, somatic innervation → เจ็บ, ตัดต้องระวัง)
ติ่งที่ dentate line แบบไม่ข้าม anal sphincter → Internal hemorrhoid grade I–II (น่าจะ grade I เนื่องจากไม่ย้อยตลอด ไม่ต้องใช้มือช่วย)
2. การรักษาตาม grading
Grade I: รัดยาง (Rubber band ligation) หรือปรับพฤติกรรม + ยากิน
Grade II: รัดยาง
Grade III–IV: ผ่าตัด (Hemorrhoidectomy, stapler, etc.)
Sphincterotomy ใช้ใน รอยแผลที่ก้น (Anal fissure) ไม่ใช่โรคริดสีดวงโดยตรง

ทำไมข้ออื่นไม่ถูก
❌ A. Reassure
ไม่เหมาะสม เพราะมีติ่งที่ต้องรักษาแล้ว (แม้ไม่มีเลือดออก) การปล่อยไว้เฉย ๆ อาจมีอาการเพิ่มขึ้นในอนาคต โดยเฉพาะผู้ป่วยท้องผูกเรื้อรังที่ต้องเบ่ง

❌ C. Sphincterotomy
ไม่ใช่การรักษาโรคริดสีดวง เป็นการตัดกล้ามเนื้อหูรูดภายใน (Internal sphincter) สำหรับ anal fissure ซึ่งไม่มีในข้อมูลผู้ป่วยรายนี้

❌ D. Hemorrhoidectomy
รุนแรงเกินไป เพราะเป็น internal hemorrhoid grade I (น่าจะ) ไม่ได้ย้อยหรือมีภาวะแทรกซ้อน ควรเริ่มที่วิธีรัดยางก่อนตามลำดับ

สรุป
ผู้ป่วยอายุน้อย internal hemorrhoid grade I–II ควรทำ Rubber band ligation เพราะเป็นวิธีง่าย ปลอดภัย เจ็บน้อย ค่าใช้จ่ายต่ำ ได้ผลดี ไม่ต้องผ่าตัดใหญ่