แม่หลังคลอด 2 week ปวดเต้านม แดงบริเวณรอบหัวนม แพ้ penicillin ใช้ยาอะไร?

แม่หลังคลอด 2 week ปวดเต้านม แดงบริเวณรอบหัวนม ไม่มีหนอง แพ้ penicillin ใช้ยาอะไร?

A. Clindamycin

B. Roxithromycin

C. Doxycycline

D. Bactrim

คำตอบที่ถูกต้อง: B. Roxithromycin

เหตุผล
ผู้ป่วยคือ หญิงหลังคลอด 2 สัปดาห์ มีอาการปวดเต้านม แดงรอบหัวนม ไม่มีหนอง
→ สอดคล้องกับ Mastitis ระยะต้น (non-purulent) ซึ่งสาเหตุส่วนใหญ่คือ Staphylococcus aureus
แนวทางการรักษา:
ถ้า ไม่มีหนอง: ให้ยาปฏิชีวนะที่ครอบคลุมเชื้อ S. aureus โดยเฉพาะ
ต้องเลือกยาที่ ปลอดภัยต่อการให้นมบุตร
ผู้ป่วย แพ้ penicillin → ต้องเลี่ยง beta-lactam ทุกชนิด (penicillin, amoxicillin, cephalosporin)
ยาที่เหมาะสมในกลุ่ม penicillin allergy คือ macrolide เช่น Erythromycin หรือ Roxithromycin

ทำไมข้ออื่นไม่ถูก

❌ A. Clindamycin
ใช้ใน mastitis ได้ แต่มีข้อควรระวัง: ขับออกทางน้ำนม และมีรายงานอุจจาระร่วงจาก C. difficile
ไม่ใช่ first-line ใน penicillin allergy mastitis เมื่อ macrolide ใช้ได้
ไม่เป็นอันตรายห้ามใช้เด็ดขาด แต่มักเลือกใช้เมื่อแพ้ penicillin และ erythromycin ไม่ได้ผล หรือดื้อยา

❌ C. Doxycycline
ห้ามใช้ในหญิงให้นมบุตร เพราะ tetracycline group ทำให้ฟันเด็กเปลี่ยนสี ยับยั้งการเจริญของกระดูก
ผ่านน้ำนม อาจเกิดอันตรายต่อทารก

❌ D. Bactrim (Co-trimoxazole)
ใช้ใน mastitis ได้ แต่ต้องระวังในหญิงให้นมบุตร โดยเฉพาะ ทารกแรกเกิดอายุน้อย (โดยเฉพาะ 2 สัปดาห์)
Bactrim แข่งกับบิลิรูบิน ทำให้เสี่ยง kernicterus ในทารกแรกเกิด
เลี่ยงใน breastfeeding จนกว่าทารกอายุ > 2 เดือน

สรุป
ในหญิงให้นมบุตรหลังคลอด 2 สัปดาห์ แพ้ penicillin เป็น non-purulent mastitis
ควรเลือก Roxithromycin หรือ Erythromycin (macrolide)
→ ข้อสอบเลือก B. Roxithromycin
→ ข้อ A (Clindamycin) อาจใช้ได้ในกรณีที่จำเป็นจริง ๆ แต่ไม่ใช่ตัวเลือกแรกสุด