Fasting state ช่วยรักษาระดับน้ำตาล ในเลือดให้ปกติ?
ชาย 50 ปี อดอาหารหลังมื้อเย็นเพื่อตวรวจรดับน้ำตาลในเลือด ผลการตรวจปกติ กระบวนการใดทำให้เกิดลักษณะ ดังกล่าว?
A. Glycogenesis
B. Gluconeogenesis
C. Aerobic glycolysis
D. Anaerobic glycolysis
E. Pentose phosphate pathway
คำตอบ: B. Gluconeogenesis
เหตุผล:
เมื่ออดอาหารหลังมื้อเย็นเป็นเวลาหลายชั่วโมง (หรือข้ามคืน) ร่างกายจะอยู่ในสภาวะอดอาหาร (fasting state) ในช่วงแรกร่างกายจะใช้ไกลโคเจนจากตับเพื่อรักษาระดับน้ำตาลในเลือด (glycogenolysis) แต่เมื่อเวลาผ่านไปหลายชั่วโมง ไกลโคเจนจะลดลง และร่างกายจะต้องสร้างกลูโคสใหม่เพื่อป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ
Gluconeogenesis เป็นกระบวนการสร้างกลูโคสใหม่จากสารตั้งต้นที่ไม่ใช่คาร์โบไฮเดรต เช่น กรดอะมิโน (จากโปรตีน), แลคเตท, กลีเซอรอล (จากไขมัน) โดยเกิดขึ้นที่ตับเป็นหลัก กระบวนการนี้ช่วยรักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติระหว่างอดอาหาร
ตัวเลือกอื่นไม่ตรงกับสถานการณ์อดอาหารระยะเวลาหลายชั่วโมง:
A. Glycogenesis เป็นกระบวนการสร้างไกลโคเจนจากกลูโคส เกิดขึ้นหลังมื้ออาหารเมื่อระดับน้ำตาลสูง
C. Aerobic glycolysis เป็นกระบวนการสลายกลูโคสเพื่อสร้างพลังงานในสภาวะที่มีออกซิเจน มักเกิดเมื่อมีกลูโคสเพียงพอ
D. Anaerobic glycolysis เป็นการสลายกลูโคสในสภาวะขาดออกซิเจน ทำให้เกิดแลคเตท มักเกิดในกล้ามเนื้อขณะออกกำลังกายหนัก
E. Pentose phosphate pathway เป็นเส้นทางเสริมของเมแทบอลิซึมของกลูโคสเพื่อสร้าง NADPH และน้ำตาลเพนโทส ไม่ใช่เพื่อรักษาระดับน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหาร
ดังนั้น B. Gluconeogenesis จึงเป็นกระบวนการหลักที่ช่วยรักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้ปกติในขณะอดอาหารเป็นเวลาหลายชั่วโมง
