มีบุตรยาก ประจำเดือนมาทุก 35-40 วัน ไม่สม่ำเสมอ สามีน้ำเชื้อปกติ ฮอร์โมนใดใช้คะเนเวลาตกไข่?

หญิง 35 ปี มีบุตรยาก ประจำเดือนมาทุก 35-40 วัน ไม่สม่ำเสมอ สามีน้ำเชื้อปกติ มาพบแพทย์เพราะอยากมีลูก ฮอร์โมนใดใช้คะเนเวลาตกไข่?

A. Estrogen

B. Progesterone

C. LH

D. FSH

E. hCG

คำตอบ: C. LH
เหตุผล:
ผู้ป่วยมีบุตรยาก ประจำเดือนไม่สม่ำเสมอทุก 35-40 วัน น่าจะมีภาวะไข่ไม่ตกหรือตกไม่สม่ำเสมอ (oligo-ovulation)
การจะทราบว่าไข่ตกเมื่อใด สามารถตรวจวัดฮอร์โมนเพื่อคะเนได้ โดย:
LH surge เป็นตัวชี้วัดที่สำคัญที่สุดที่บอกว่าจะเกิดการตกไข่ภายใน 24-36 ชั่วโมง หลังจากที่ LH ขึ้นสูงสุด
โดยทั่วไปจะตรวจในปัสสาวะหรือเลือดในช่วงวันที่คาดว่าจะตกไข่ (ประมาณวันที่ 12-16 ของรอบเดือนปกติ)
ฮอร์โมนอื่นเกี่ยวข้องแต่ไม่ใช่ตัวหลักที่ใช้คะเนเวลาตกไข่โดยตรง:
A. Estrogen  จะสูงขึ้นก่อนตกไข่ แต่ช่วงกว้างและอาจสูงในภาวะอื่นด้วย
B. Progesterone  สูงหลังการตกไข่แล้ว ใช้ยืนยันว่าไข่ตกแล้ว
D. FSH  สูงขึ้นช่วงต้นรอบเดือนเพื่อกระตุ้นฟอลลิเคิล
E. hCG  ไม่เกี่ยวข้องกับการตกไข่ตามธรรมชาติ ใช้ตรวจการตั้งครรภ์
สรุป:
ฮอร์โมนที่ใช้คะเนเวลาตกไข่ในสตรีที่มีภาวะมีบุตรยาก คือ LH เพราะการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของ LH เป็นตัวบอกว่ากำลังจะตกไข่ในอีก 1-2 วันข้างหน้า